پايان مىرساند . دربارهء حملهء اوّل و دوم مغولها ، در كتابى كه تحت عنوان « المغول بين الوثنية النصرانية و الإسلام » نگاشته‌ايم ، به اندازهء كافى سخن گفته‌ايم و در اين‌جا آنها را تكرار نمىكنيم . آنچه در اين كتاب به دنبال آن هستيم ، اين است كه خوانندگان گرامى را با سرزمين خوارزم تا اندازه‌اى آشنا كنيم و اطلاعات نسبتا كاملى از سرگذشت علاء الدين محمد خوارزم ، به دليل ارتباطش با حملهء مغول ، ارائه دهيم . از آن‌جا كه در كتاب فوق‌الذكر علىرغم شيوه‌اى كه در مورد حملهء اوّل مغول به رهبرى چنگيز خان دنبال كرده‌ايم ، از حملهء دوم مغول به سركردگى هلاكو خان ، به دليل ارتباطش با غرب جهان اسلام و نتايج خطيرش بر آن ، به طور مفصل سخن رانده‌ايم ، لذا در اين‌جا به چنگيز و حملهء او مىپردازيم تا سخن در مورد مغولها به قدر ميسور تكميل گردد . واقعيت اين است كه كتاب مزبور كتابى كه هم اينك در دست شماست ، مكمل يكديگرند و خواندن يكى ، خواننده را از ديگرى بىنياز نمىكند . خوارزم : خوارزم سرزمينى است واقع در مجراى پائينى رودخانه آمو دريا ( جيحون ) . در قديم رودخانه جيحون ، مرز اقوام فارسىزبان و ترك‌زبان يعنى ايران و توران محسوب مىشد . عرب ، قسمت شمالى يعنى آن سوى رود جيحون را « ماوراء النهر » ( نهر جيحون ) مىگفته است . سرزمينهاى شمالى رود جيحون را به پنج ايالت مىتوان تقسيم كرد كه مهم‌ترين آنها « سغد » داراى دو مركز مهم يعنى « سمرقند » و « بخارا » بوده است . در غرب « سغد » ايالت خوارزم واقع بود كه شامل دلتاى جيحون است . در جنوب شرقى « سغد » ايالت چغانيان